Roman Antonowicz, który właśnie wrzucił wieczorny połów do koszyka i zmierzał w stronę swojej chaty, nagle zamarł. Nie wyobrażał sobie tego – krzyk się powtórzył. To była dziewczyna. Wiatr rozdarł jej słowa na strzępy, ale sens był jasny: wzywała pomocy. Obok niej był ktoś jeszcze. Mężczyzna, nie myśląc, rzucił koszyk, ściągnął kurtkę i spodnie i zdecydowanie rzucił się do wody. Wiatr pędził duże fale.
Pływanie nie było łatwe. Prawie na środku rzeki widać było dziewczynę, która raz pojawiała się na powierzchni, raz znikała pod wodą. Młody mężczyzna, którego najwyraźniej wzywała pomocy, dotarł już na przeciwległy brzeg, wyciągnął ponton i teraz pędził wzdłuż brzegu, nawet nie próbując się obejrzeć.
Kiedy Roman Antonowicz dotarł do miejsca, w którym dziewczyna walczyła, jej krzyki ucichły i zniknęła pod wodą. Wziął głęboki oddech, zanurkował, wyczuł ją, złapał za ramiona jedną ręką i energicznie drugą ręką odpłynął z powrotem. Wyciągnąwszy bezwładne ciało na brzeg, szybko udzielił pierwszej pomocy, a następnie zaczął przygotowywać miejsce do ogrzania się. Odsunąwszy ogień na bok, zbudował prowizoryczne łóżko z kamieni i gałęzi sosnowych, położył na nim dziewczynę i przykrył ją swoją kurtką. Sam się ubrał, zebrał rzeczy rozrzucone wzdłuż brzegu i usiadł przy ogniu, wyciągając do niego zmarznięte ręce.
Po zimnej wodzie nie było łatwo się rozgrzać. Dziewczyna jeszcze nie oprzytomniała – zimno i stres zrobiły swoje. Ale Roman Antonowicz wiedział, że to tylko kwestia czasu.
Spojrzał w górę i zobaczył niebo pokryte chmurami. Żadnych gwiazd, żadnego księżyca – jednostajna szarość. Widok ten mimowolnie przywołał mu na myśl inny ponury wieczór sprzed wielu lat.
Wtedy on, jego żona Angelina i ich mały synek poszli na ryby. Zostawiwszy kobiety w namiocie, odpłynął łódką.
„Poczekaj chwilę, przyniosę trochę ryb, ugotujemy zupę rybną!” – puścił do niej oko przed wyjściem, chociaż żona wciąż przypominała mu, żeby był ostrożny. Uśmiechnął się tylko – w końcu znał tę część rzeki jak własną kieszeń.
Ale gdy tylko znalazł się w środku rzeki, zerwał się silny wiatr, niebo pociemniało i zaczęła się ulewa. Łódź została zniesiona na bok, a dno, zaczepiwszy się o coś ostrego, szybko zaczęło tracić powietrze. Próbując utrzymać równowagę, Roman poślizgnął się na śliskim brzegu, a skurcz chwycił go w nogę. Natychmiast został porwany przez prąd.
Obudził się trzy dni później w dziwnej chacie. W pobliżu nie było nikogo. Kiedy drzwi w końcu skrzypnęły, pojawił się starzec – chudy, zgarbiony, powoli przestępujący z nogi na nogę.
„Ocknąłeś się?” – mruknął niezadowolony. „Połknij trochę trawy, zjedz trochę owsianki, inaczej nie nabierzesz sił”.
„Gdzie ja jestem?” – wydyszał Roman, zdając sobie sprawę, że jest daleko od domu.
Starzec pokręcił głową:
„Znaleźli cię myśliwi. Byłeś mocno wstrząśnięty. Pielęgnowałem cię, nie bez trudu, aż wróciłeś do zdrowia. A do twojego miasta nie mogę dotrzeć pieszo. Wypoczywaj dobrze, krwawiłem obficie. I niedługo będziesz mógł chodzić”.
„Jak powiem żonie, że żyję?” – martwił się Roman, wyobrażając sobie, jak jego rodzina przez to przechodzi.
„Co jej powiesz? To nie jest miasto ani nawet wieś. To gęsty las. Komunikujemy się z naturą, ale ludzie nie mogą nas znaleźć” – prychnął starzec. „Jestem tu już dwadzieścia lat. Na zimę przygotowuję zioła, grzyby, orzechy, jagody. Czasem wpadają myśliwi, żeby się rozgrzać, a potem dostaję smakołyk. I tak… – wzruszył ramionami. – Idź spać, nabierz sił – mruknął, wpełzając pod koc na pryczy w kącie chaty i wkrótce zaczął chrapać.
Roman siedział, wpatrując się w tlący się knot świecy, a jego serce zapadło się z niepokoju o rodzinę – o syna, o żonę, która pewnie szalała ze zmartwienia. Przypomniał sobie, jaka ulewa zaczęła się w dniu, w którym to wszystko się wydarzyło, i podniecenie tylko się wzmogło.
Dni ciągnęły się nieznośnie wolno, ale każdy nowy ruch, który udało mu się wykonać, przynosił radość. Nie był w stanie szybko stanąć na nogi, jak ostrzegał starzec. A gdy pewnego dnia udało mu się wyjść na zewnątrz, cały świat był ukryty pod białą kołdrą śniegu.
– Jak się stąd wydostać? — zapytał Roman właściciel domu ostrożnie.
— Nie ma mowy — odpowiedział kategorycznie. — Ledwo się ruszasz, a do najbliższej autostrady dotrzesz w ciągu całego dnia, jeśli nie dłużej. A drogi nie znasz. Więc czekaj do wiosny, a potem, jeśli w końcu wyzdrowiejesz, zabiorę cię tam.
— A co z myśliwymi? Kiedy tu przyjadą?
— Zimą polują w innych miejscach. Przyjeżdżają tu tylko w ciepłym sezonie. Choć, jeśli masz szczęście, ktoś może się tu zapuścić nawet zimą. Ale to mało prawdopodobne — zimą te miejsca stają się zupełnie nieprzejezdne… — mruknął starzec, wrzucając drewno do pieca.
…
Roman znów wrócił do rzeczywistości, patrząc na uratowaną przez siebie dziewczynę. Jej oddech stał się bardziej równomierny, ale wciąż nie oprzytomniała. Mężczyzna wrzucił do ognia kilka gałęzi i pogrążył się we wspomnieniach…
Starzec był milczącym człowiekiem. Kiedy Roman mógł już swobodnie się poruszać, pomógł mu: odgarnął śnieg wokół chaty, żeby dostać się drewno opałowe, rozpalił piec i ugotował owsiankę z dziwnych korzeni. Jedzenie było niezwykłe, ale trzeba było je zjeść, więc wydawało się całkiem jadalne. Herbatę parzono z ziół, a Roman szybko przyzwyczaił się do ich smaku, przypominając sobie, jak jego żona lubiła dodawać zioła do herbaty.
Myśli o rodzinie nie dawały mu spokoju. Ciągle modlił się, żeby wszystko było w porządku z Angeliną i jego synem.
Zima ciągnęła się w nieskończoność, ale nawet wraz z nadejściem długo oczekiwanej wiosny śnieg w lesie nie spieszył się, żeby stopnieć. Zima panowała w tych miejscach przez prawie dwa miesiące. Kiedy Roman zdał sobie sprawę, że jest gotowy do drogi, starzec nagle zachorował:
– Nie mogę cię odprowadzić, jak obiecałem. Postawiłem cię na nogi, teraz sam muszę wyzdrowieć.
– Ale jak możesz być sam na tym pustkowiu? Chodźmy razem do miasta! Tam jest lekarstwo!
– Jakie lekarstwo? — prychnął starzec. — Żaden szpital nie poradziłby sobie z tym, co pokonaliśmy to tylko ziołami i okładami. Idź, nie martw się. Oklemajus
ь, nie po raz pierwszy…
Starzec szczegółowo opisał trasę Romanowi, a mężczyzna ruszył, szczerze dziękując swojemu wybawcy.
Na początku droga wydawała się prosta, ale po kilku godzinach zaczął wątpić, czy idzie we właściwym kierunku. Wędrował do późnego wieczora, ale nadal nie znajdował znajomych punktów orientacyjnych. Musiał spędzić noc w gąszczu. O świcie usłyszał za sobą podejrzany szelest i z przerażeniem zdał sobie sprawę, że podążają za nim wilki. Nie myśląc, Roman wspiął się na sosnę – na szczęście umiejętność wspinania się na drzewa została mu zachowana od dzieciństwa. Spojrzawszy w dół, upewnił się, że postępuje właściwie. Wilki krążyły pod drzewem całą noc, chociaż odeszły na długo przed świtem. Roman postanowił jednak nie schodzić aż do świtu.
Rano wyruszył ponownie. Spotkania z dzikimi zwierzętami stały się rutyną, podobnie jak noce spędzane na drzewach. Jadł wszystko, co udało mu się znaleźć: jagody, korzenie, wodę ze strumieni. Sen był trudny – spał z otwartymi oczami, bojąc się przegapić niebezpieczeństwo.
Ale Roman nie zamierzał się poddawać. Musiał wrócić do żony i syna.
Przez dwa tygodnie błąkał się po nieprzebytych zaroślach. Pewnego dnia w oddali pojawiła się chata. Ostatkiem sił dowlókł się do niej. Okazało się, że to chata myśliwska, najwyraźniej od dawna opuszczona – rygiel w drzwiach wymagał sporego wysiłku, aby ją przesunąć.
Pod oknem stało szerokie łóżko na kozłach, przykryte materacem, poduszką i śpiworem. Na drewnianym stole leżały niezbędne zapasy: sól, zapałki, płatki zbożowe i blaszane naczynia.
Roman wyszedł z chaty, zebrał gałęzie i zauważywszy w pobliżu niewielką polanę, rozpalił tam ogień. Zagotował wodę ze strumienia i zaparzył aromatyczne zioła, które znalazł w domu. W tym momencie doznał niezwykłego uczucia szczęścia. Wracając do chaty, zamknął szczelnie drzwi od środka i wdrapał się do śpiwora.
Udało mu się w tym czasie spać lepiej niż kiedykolwiek. Jak długo spał, Roman nigdy nie wiedział – obudził go ryk niedźwiedzia za oknem. Mimo strachu czuł się bezpiecznie w tej małej, ale przytulnej chatce z bali modrzewiowych.
Myśląc o przyszłości, mężczyzna zrozumiał, że wędrowanie przez las w poszukiwaniu drogi jest bezcelowe. Tutaj przynajmniej można się ukryć przed złą pogodą i dzikimi zwierzętami, a wyjście w nieznane jest zbyt niebezpieczne. Po namyśle zdecydował, że lepiej wrócić do domu później, ale żywy, niż nie wrócić wcale.
Zostało mu niewiele zapałek, więc zaczął uczyć się, jak rozpalać ogień staromodną metodą. Suszył grzyby i jagody, zbierał zioła lecznicze. Trwało to ponad miesiąc, aż pewnego poranka usłyszał strzały i szczekanie psów.
Roman wybiegł z chaty i zaczął krzyczeć z całych sił. W oddali usłyszał głosy, a po chwili, która wydawała się wiecznością, usłyszał zbliżające się kroki. Czterech myśliwych przypadkowo trafiło w te miejsca, a dzięki nim Romanowi udało się dotrzeć do cywilizacji.
Droga do jego rodzinnego miasta zajęła ponad dzień, autostopem. Kiedy zapukał do drzwi mieszkania, które kiedyś wynajmował z rodziną, otworzył mu nieznany mężczyzna. Powiedział, że mieszka tam od trzech miesięcy, a poprzedni lokatorzy, według właściciela, opuścili miasto po śmierci męża kobiety.
„Nie żyje”, odbiło mu się w głowie, „więc Gelya myśli, że nie żyję…”
Trudno było mu się zorientować dalej. Roman poszedł na najbliższy posterunek policji i wyjaśnił sytuację. Jego dokumenty zaginęły, ale policja przyjęła jego zeznania, ale nie mogła mu w żaden sposób pomóc.
„Chłopcze, muszę znaleźć moją rodzinę. Myślą, że nie żyję. Pomóż mi ich znaleźć”, błagał.
Policja poprosiła go o spisanie informacji o jego krewnych i przyjaciołach i obiecała rozpocząć poszukiwania.
Następnie Roman udał się do magazynu, w którym pracował jako magazynier, ale okazało się, że wszystko jest pozamykane.
„Przeprowadzili się pod nowy adres, ale nie mogę podać dokładnego adresu, ponieważ sam go nie znam” – powiedział woźny.
Miasto wydawało się ogromne i bez twarzy. Roman wędrował po ulicach, nie wiedząc, dokąd iść. Jego ostatnią nadzieją był stary przyjaciel. Pośpiesznie do niego poszedł, ale drzwi otworzyła mu jego była żona. Powiedziała, że się rozwiedli, a jej były mąż opuścił miasto z inną kobietą. Nie wiedziała nic o Angelinie i nigdy o niej nie słyszała.
Roman miał jeszcze kilku przyjaciół, ale oni również nie byli w stanie mu pomóc. Jeden z nich mieszkał u teściowej i rodziny, drugi był w długiej podróży służbowej. Dali mu tylko trochę pieniędzy, ale nie mogli zapewnić mu schronienia.
Gela nie miała przyjaciół – przeprowadziła się do miasta, żeby być z nim, prawie nie komunikowała się z sąsiadami i była zajęta robieniem na drutach na zamówienie. Niestety, Roman nie znał ani jednej z klientek swojej żony. Teraz musiał zacząć wszystko od nowa, jakby jego przeszłość została wymazana, pozostawiając tylko wspomnienia.
Roman znalazł się w kompletnym ślepym zaułku. Policja wciąż przeciągała poszukiwania, odpowiadając to samo: „Szukamy, nic jeszcze nie ma”. Miesiąc później w końcu dostał nowy paszport i zaczął szukać pracy.
Grupa mężczyzn zbierała się przy moście, czekając na dorywcze prace. Roman dołączył do nich. Pewnego dnia podjechał samochód, z którego wyjrzał mężczyzna:
– Jacyś budowlańcy?” – zapytał.
Kilku mężczyzn pobiegło do samochodu, szybko
uzgodnili cenę i odjechali. Reszta została, by czekać na kolejną okazję. Po wysłuchaniu rozmów Roman uznał, że na początek może mu pomóc tymczasowa praca.
Następny samochód oferował pracę z zakwaterowaniem. Razem z innym, najwyraźniej bezdomnym mężczyzną, Roman się zgodził. Zostali zabrani do opuszczonego magazynu na obrzeżach miasta. Wokół było pusto – tylko stary budynek magazynowy i zarośnięty, pusty plac. Z wnętrza unosił się ostry smród.
Tutaj ich zadaniem było rozlewanie napojów alkoholowych do butelek, zakręcanie kapsli, naklejanie etykiet i pakowanie gotowych produktów do pudeł. Spali na tych pudełkach, a jedzenie dostarczano raz w tygodniu. Dwa razy w tygodniu przychodzili po nowe beczki i zabierali już zapakowane towary.
Minął miesiąc, a pensja nadal nie została wypłacona. Na jego uczciwe pytanie o pieniądze otrzymał tylko wymijające odpowiedzi: „Kiedy przyjdzie czas, zapłacimy”.
Kiedyś Roman postanowił uciec, ale zaraz po przyjeździe zabrano mu paszport, a teraz odmówili mu jego zwrotu, mówiąc, że nie odpracował jeszcze zapłaconego jedzenia i noclegu. Trwało to prawie półtora roku, aż zdał sobie sprawę z beznadziejności sytuacji i postanowił uciec bez dokumentów.
Kiedy znów poszedł na policję, opóźnili proces wydawania nowego paszportu o prawie pół roku. A kiedy dokument był już gotowy, zasugerowali, że za fałszywe zeznania grozi kara więzienia – historia Romana wydała im się zbyt podejrzana.
Zwrócenie się o pomoc do starych przyjaciół również nie pomogło – wszyscy grzecznie odmawiali, gdy prosił, żeby chociaż się umyć i zdobyć ubrania.
Nie pozostało nic innego, jak udać się do domków letniskowych, oferując swoje siły za jedzenie, ubrania i łaźnię. Niektórzy go przegonili, inni okazali się życzliwymi ludźmi, dali nawet trochę pieniędzy. Z czasem zdobył kilka kompletów ubrań i trochę oszczędności.
Teraz postanowił ogłosić w radiu, że szuka rodziny, ale to nie przyniosło rezultatów.
W końcu Roman wrócił do miejsca nad rzeką, gdzie wydarzyła się tragedia. Na przeciwległym brzegu znalazł starą, porzuconą przyczepę. Po uporządkowaniu jej stworzył sobie małe schronienie i zaczął nowe życie, stopniowo przyzwyczajając się do samotności.
Wtedy rozległo się wołanie o pomoc. Uratował tonącą dziewczynę, przywrócił jej zmysły, a teraz ona też doszła do siebie. Roman podskoczył i pobiegł do niej.
Dziewczyna poczuła się dobrze, a on odetchnął z ulgą. W tym momencie zauważył błyski latarek na przeciwległym brzegu. Zaczął energicznie rozpalać duże ognisko tuż przy wodzie.
„To musi być dla ciebie” – powiedział do dziewczyny. „Pomóż mi znaleźć suche gałęzie na ognisko”.
Po chwili ratownicy dopłynęli do brzegu, a wraz z nimi młody mężczyzna, najwyraźniej znajomy uratowanej dziewczynie.
„Dima” – zwróciła się do niego dziewczyna.
Widząc to, Romanowi dziwnie zapadło się serce. Młody mężczyzna wyciągnął rękę z wdzięcznością, a Roman zauważył pierścionek na jego palcu. Był dokładnie taki sam, jak ten, który kiedyś dała mu Angelina — zrobiony na zamówienie na rocznicę ślubu.
„Skąd masz ten pierścionek, Dima?” — zapytał Roman, czując, jak łza zdradziecko spływa mu po policzku.
„To pierścionek mojego ojca, który zaginął, gdy byłem dzieckiem” — odpowiedział zaskoczony facet, nie rozumiejąc powodu reakcji mężczyzny.
„Jestem twoim ojcem” — wyszeptał Roman i przytulił syna, którego uważał za straconego na zawsze.
